rilru a ruah loh changa inbun ruahna

Tuesday, 1 January 2013

Hriat loh Mapuii




Ani chu nula hmelţha tak ni thei tur a ni a. Nimahsela, a hun a thlen hmain a tal na em a a ţha zo ta lo a ni. A vun te chu a thi bul tawh ni mai hian a hriat a, a hmel te pawh a dumin a thîm hle tawh. A hmui te chu hnawih sen ve ngial mah se nunnain a kalsan tawh ni mai awma mawi a ni lek fang a. A mitmengah eng emaw hlauh rukna a nei tih hai rual a ni lova. Chu chuan engthawlin a awmtir lo. A ţawng tam lo nain a nun a chep tih a lang chiang hle a. Venthawn a ngah em a min nel hlei thei lo.

Ei tur ka chhawpsak a, coffee ka thlit bawk a; mahse, tam a ei lo. Eng emaw vangin a insum ni ngeiin ka hria. A hmel ka en a, hriselpui tham thil a ei lo tih ka hmu a. Puar khawp ei ngei turin ka fuih a, nui suk chung hian, ‘Ka ei alawm…,’ a ti a. A baka han nawr luih vak ngaihna ka hre lo. Ka duhsak tehlul nen duhsak a har a ni.

A hlim lo riauin ka hria a. Kan inkar boruak a up khawp mai. Ka thupuifun lutuk em ni ang tiin ka ngaihtuah a, fiamthu tlem tal ka lo chhiar ve ţhin lo kha ka inchhir angreng hle mai. Biakin a rul tawk lekin min chhang a, biak ngaihna vak ka hre tawh lo. A ţawng chhuah hun chu ka chang ve deuh tawp tawh a ni ber. Ei tur ka pek te chuan titi a chawm deuhin ka ring viau naa eng ualah a thawk lo. Ngawih a chhunzawm a, keiin biak dan tur ka ngaihtuah a.

A hlim lohna chhan chu zawh mai ţhain ka hre ta a. ‘Mawihnai deuhin ka chhimbudawi dawn nge ka zawt phawng ang?’ tiin ka ngaihtuah leh a. Chutih lai chuan min melh ru relh relh a ni tih ka hria. A rilru kaptu sawichhuah a chak a ni ngei mai. Chutia rilrua ka inkhâp ka inkhâp lai chuan a tho a, mei chhemna lam panin pawnah a chhuak ta daih a. A va pawi tak em!

Hmun khata ţhiante thil ei chu ka va zawm ve a. An titi chu ka han zawm ve tituai a, an fiamthu te chu ka va nuihpui chiam a. Mahse, saphoin ‘hollow laugh’ an tih ang chauh a ni, chhungrilah a kalh a kim tlat lo. Ka thil hriat loh hriat chaknain min luah hneh em a rilru a bet thei ngang lova. Ka coffee in lai nen chuan pawn lamah ka chhuak ta a. Ani chu amah chauhin meilum a lo ai reng chu niin! Ka va pan thuai a. Bawhpelh nawn ka tum lo.

Beisei loh lamah remchang ka hmu hlauh chu ka lawm kher mai. A kiangah chuan ţhuthmun ka va rem a. A dengkhawng ang em tih lam pawh ngaihtuah ta lo chuan a hlim lo riau nia ka hriat thute chu ka hrilh ta ngawt a. A rilru kaptu chu eng thil nge ni tihte chu ka zawt zui ta a.

A dinhmun aţanga hlim a har thute chu min hrilh a. Hlim taka mi an nui bâwk bâwk a han hmuh chuan a rilruah a ţhatlai hun kal tawhte a lo ngaihtuah nasa hle a lo ni. Tun ang kumhlui thlah zan a lo hman nasat ţhin ziate a ngaihtuah chhuak a. A ţhian hluite chu a mitthlaah fiah takin an lo lang uarh uarh a,  a lung a leng hle a lo ni.

Ka hriat ngai loh Mapuii hi a tleirawl lai chuan tleirawl hmelchhe lem lo tak a ni a. A ti a nalhin a no serh lehnghal. A sang lutuk lem lo nain a pian a inphut a, pian a thiam khawp. Tlangval pahnih pathum te hi chuan an inchuh ve rap rap ţhin a ni awm e. Chung zingah chuan tleirawl dangte ang bawkin a hmelţha ber a thlang nalh a. A tirah chuan thlang fuh a intiin vannei a inti hle.

A ngaihzawng nen chuan chhuanlam chi hrang hrang siama theih ang anga remchang lain khawi khawiah emaw an inzui ve ta fo a. Ngaihzawng atana a thlan ber kher chu ruihhlo ti mi hi a lo ni hlauh kher a, ruihhlo ti ve tura thlem a tawk zing tial tial a. a tirah chuan han hnar ve bawk mah se tleirawl – engkim chhin chak rual lek a la ni miau a, vawi khat chu a ti ve ta nge nge a. Vawi khat bâk tih tum miah lo kha a ni nain a tum ang ngawt a lo ni lova, ruihhloin a bawih ţan chu a ni ta der mai.

Pawisak a nei lo tial tial a, thil thianghlim leh thianghlim lo lam pawh a thlu meuh tawh lo. Ruihhlo mai ni lovin mipat hmeichhiatnaah pawh a zalen ta viau mai. Chutia nun chen viaua a inhriat mek lai chuan natna ţihbaiawm tak a man a ni tih a hrechhuak zui ta a.

Khawtlangin an thinhrik tlatin a hria a, a mal ngawih ngawih a. A theihtawpa nun a chenna rah chhuah AIDS vang chuan a nun chu a rum a, a bei a dawngin a rilru a na hle mai. Chhungte hriat lohvin mittui a seng hnem nasa a. Khawi hmunah pawh a inkiltawih ţan ta a. 

Chutiang a nih vek tawh hnuah chuan a nun dan ţha lo te chu a sim ve leh hnuhnawh a, mahse chu chuan a chhan zo tawh lo. Midangte chan tura a dah ţhin natna ngei chu a ta a ni tawh a, a dam chhung zawng chu a reh tawh dawn lo tih a hria. Chu natna chu a taksaah a ţai darh hneh tawh em avangin a vun no nalh tak ţhin te chu a lo chuai a. Beiseina nena khawvel a thlirna mit ngei pawh chu a dul hnuk tawh a, titi nuam ti tak ţhin khan ţawng aiah rilrua mahni inngaihtuah neuh neuhin hun a hmang hnem ta zawk a ni.

Kum tin kumhlui thlah zanah a nunhlui thlah liam ve ţhin mah se a nun hlui chuan a thlah ve tawh lova. Hun kal tawha a nun hman dan a lo duhtui lo ţhin lutuk chuan a vel nawn awn awn ţhin. Tleirawl te tein a hniak hnung an rawn zui nia a hriatna te chuan a lungngaih a belhchhah a. A dai tawh hnu a ni a, kalna chi a ni lo tih hrilh turin inthup a la duh ang lawi a. A tawn ang tawng ve turin tumah duhsak lo mah se tu hnenah mah a tilang ngam lo.

Mapuii hian a hun pum hi mahni inkhawngaihna nen a hmang a ni ber tawh a. A rilruah thil tam tak a ngaihtuah a, a tawt a ni. A natna chu miin hriatsak lo mah se amahin a hriat miau avangin a tlangtla thei lova, a zalen thei tawh hek lo. A nun hian khawngaih thla a la takzet a, a chep a ni. Tun ang hlim zan, nun hlui thlaha nun thar duhawm zawk beisei zanah meuh pawh lungngaia kunin a kimki a. Ngaihtuahna fim hmang phal lova vawi khat tih chhinin a nunkhua chu ţah leh ha ţhialnaah a chan zo ta a ni.

2 comments:

  1. Tha hle mai a, tunlai tleirawl leh rawlthar ho chhiarah ka va it em...

    ReplyDelete